بسم الله الرحمن الرحیم..

يكي از القاب امام رضا(ع) عالم آل محمد(ص) است، البته درباره وجه تسميه اين لقب مباحث فراواني بيان شده است. اما آنچه در اينجا مدنظر است: مي دانيم كه همه ائمه اطهار(ع) عالم آل محمد(ص) بوده اند اما چه شده است كه اين تعبير درباره علي بن موسي الرضا(ع) به كار رفته است.ظاهرا جهت اين قضيه آن است كه مامون عباسي پيروان اديان مختلف را گردهم آورد و آنان را با علي بن موسي الرضا(ع) مواجه كرد (البته امام رضا(ع) هم مي فرمايند كه او- مامون- زماني از اين عمل خود پشيمان خواهد شد كه من به شبهات صاحبان اديان به زبان خود آنها پاسخ دهم.) در همان مجلس بود كه امام رضا(ع) به شبهات آنان- از يهود و نصاري و زرتشتيان و صابئين- به صورت قاطعانه پاسخ دادند وآنان را قانع كردند... برخي از آنها در نتيجه همين مباحثات حضرت به اسلام گرويدند.
اين جلسه و آنچه در آن روي داد باعث شد لقب عالم آلمحمد(ص) را براي آن حضرت به كار ببرند. نكته ديگر اينكه چرا به امام هشتم علي بن موسي الرضا غريب الغربا مي گويند. پرواضح است بسياري از ائمه ما در مدينه منوره زيسته و در همان جا به شهادت رسيده اند اما امام رضا (ع) به دعوت ايرانيان به ايران آمدند و در ايران به شهادت رسيدند، لذا اين تعبير از اين امر نشات گرفته است. (شهادت امام هشتم با اكثريت آراي مورخان در 29 ماه صفر سال203 هجري رخ داد، لذا ايشان در 55 سالگي به شهادت رسيدند) همچنين در فضيلت زيارت حضرت ثامن الائمه علي بن موسي الرضا (ع) اخبار متواتري وارد شده و ثواب بسياري براي زائرين آن حضرت نوشته اند. رواياتي از حضرت رسول اكرم(ص)، امام علي(ع)، امام صادق(ع) و حضرت موسي بن جعفر(ع) از جمله اين روايات به شمار مي آيند.
به عنوان مثال از پيامبر اكرم در تحفه الزائر نقل است كه فرمودند: ...<پاره اي از تن من در خراسان مدفون گردد و هيچ مومني زيارت نمي كند او را مگر آنكه بهشت مشتاق او شود و بدنش بر آتش جهنم حرام گردد و هر غمناكي او را زيارت كند حق تعالي غم و همش زائل كند...>، يا اينكه حضرت موسي بن جعفر(ع) فرمودند: <هر كه زيارت كند قبر فرزندم علي را خداوند ثواب هفتاد حج به او مرحمت كند....> به اين نكته هم بايد توجه كرد كه آن كساني كه امام رضا(ع) را به عنوان امام هشتم قبول دارند به قطع يقين شيعه اثني عشري هستند.


از اسحاق پسر حضرت امام موسی کاظم علیه السلام نقل است که پدرم موسی بن جعفر به فرزندانشان می فرمود: این برادر شما، علی بن موسی، « عالم آل محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم » است. امور دینی خود را از او بپرسید و این سخن مرا خوب نگهداری کنید .

من از پدرم حضرت صادق علیه السلام شنیدم که مکررا به من می فرمود: « عالم آل محمد » در صلب توست و کاش من او را ادراک می کردم. او همنام حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام است.

بحارالانوار 49/100/سطر پنجم از آخر